Το 2025 ήταν η πιο ματωμένη χρονιά εδώ και 80 χρόνια. Καταγράφηκαν 65 ενεργές συγκρούσεις στις οποίες εμπλεκόταν τουλάχιστον ένα κράτος, σε 35 χώρες, και πάνω από 245.000 θάνατοι. Πρόκειται τον μεγαλύτερο αριθμό συγκρούσεων στις οποίες συμμετείχαν κράτη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως επισημαίνεται στην ετήσια έκθεση «Conflict Trends» του Ινστιτούτου Ερευνών του Οσλο για την Ειρήνη (PRIO).
Η έρευνα καταγράφει όχι μόνο αύξηση αλλά και μονιμοποίηση πολεμικών συρράξεων σε παγκόσμια κλίμακα, επιβεβαιώνοντας ότι είναι σε εξέλιξη νέο μοίρασμα του κόσμου.
Το 2025 καταγράφηκαν σε όλο τον κόσμο 65 συγκρούσεις στις οποίες εμπλεκόταν τουλάχιστον ένα κράτος, ο μεγαλύτερος αριθμός από το 1946. Ο αριθμός των διακρατικών συγκρούσεων επίσης διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο για να φτάσει τις 8, επίσης ρεκόρ 80 ετών.
Σε αυτές τις συγκρούσεις περιλαμβάνονται οι εντάσεις μεταξύ Ινδίας – Πακιστάν, Αφγανιστάν – Πακιστάν και Καμπότζης – Ταϊλάνδης, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία γύρω από τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν, μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ Άσαντ, και αρκετές συγκρούσεις που συνδέονται με περιφερειακές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Η Αφρική παραμένει η ήπειρος όπου καταγράφονται οι περισσότερες συγκρούσεις στις οποίες συμμετέχει τουλάχιστον ένα κράτος (29) και ακολουθούν η Ασία, η Μέση Ανατολή, η Βόρεια, η Κεντρική και η Λατινική Αμερική, και τέλος η Ευρώπη.
Το 2025 ήταν επίσης η τρίτη πιο φονική χρονιά μετά το 1990, με περίπου 245.000 νεκρούς να συνδέονται άμεσα με συγκρούσεις ή «πολιτική βία», εκ των οποίων οι 76.500 σκοτώθηκαν σε επιθέσεις που είχαν στόχο αμάχους, έναντι 14.200 το 2024.
Ο μεγάλος αριθμός θανάτων οφείλεται κυρίως σε τρεις συγκρούσεις: Τον πόλεμο ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία, τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς της Γάζας, με τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού, και τα υψηλά επίπεδα ένοπλης βίας στον εμφύλιο στο Σουδάν, ιδίως στη σφαγή στο Ελ Φασέρ με τον θάνατο περίπου 60.000 ανθρώπων.
Η έκθεση επισημαίνει ακόμα «αυξανόμενη συγκέντρωση βίας σε μικρότερο αριθμό χωρών». Ενώ δηλαδή καταγράφηκαν 65 συγκρούσεις παγκοσμίως, αφορούσαν μόλις 35 χώρες, με πολλές να εμπλέκονται ταυτόχρονα σε αρκετούς πολέμους.
Το Ισραήλ για παράδειγμα ενεπλάκη ταυτόχρονα σε πολλαπλές διαφορετικές συγκρούσεις – στη Γάζα, στη Συρία, στον Λίβανο, στο Ιράν και εναντίον των Χούθι στην Υεμένη.
Ετσι, η Μιανμάρ και το Ισραήλ βίωσαν πέντε ξεχωριστές συγκρούσεις το 2025, ενώ στο Αφγανιστάν, στο Καμερούν, στο Μάλι, στη Νιγηρία και στο Πακιστάν επίσης καταγράφηκαν πολλαπλές συγκρούσεις.
Αυτή η αυξανόμενη πολυπλοκότητα καθρεφτίζει μεταξύ άλλων τις αντιθέσεις μεταξύ αντίπαλων στρατοπέδων, αλλά και αντικρουόμενα συμφέροντα μέσα στα ίδια ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα και «συμμαχίες».
Οι ΗΠΑ, ως η κυρίαρχη ιμπεριαλιστική δύναμη, που κινδυνεύει να χάσει την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, «είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες» για τις «σαφώς περισσότερες εντάσεις στον κόσμο». «Δεν επιτίθενται μόνο και αυξάνουν τη βία», αλλά πρωτοστατούν και στον «εμπορικό πόλεμο».
«Οι συγκρούσεις σήμερα είναι όλο και πιο αλληλένδετες», σημειώνει η συγγραφέας της έκθεσης. «Αφορούν περισσότερους παράγοντες, επικαλυπτόμενα μέτωπα και μεγαλύτερη περιφερειακή διάχυση. Αυτό τις καθιστά πολύ πιο δύσκολο να επιλυθούν και αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους ευρύτερων περιφερειακών πολέμων».
