Οι ιμπεριαλιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν που είναι σε εξέλιξη εδώ και σχεδόν 7 μήνες, η σταδιακή στρατιωτική κλιμάκωση στην ευρύτερη περιοχή και τα ισχυρά ιρανικά αντίποινα σε αμερικανικές βάσεις και υποδομές συμμαχικών χωρών της Ουάσιγκτον στην περιοχή, στις πετρελαιομοναρχίες του Περσικού Κόλπου, έχουν φέρει στο προσκήνιο (χωρίς να αναιρούν υφιστάμενες συμμαχίες αστικών τάξεων) μια νέα αναδιάταξη – αναμόρφωση δυνάμεων και νέων συμμαχιών.
Τέτοια είναι η Συμφωνία της Μέκκας, που υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στην ομώνυμη πόλη της Σαουδικής Αραβίας από τρεις περιφερειακές δυνάμεις, τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία. Ως βασικό σημείο της Συμφωνίας οι τρεις δυνάμεις προβάλλουν τη λεγόμενη ρήτρα συλλογικής άμυνας, κάτι ανάλογο με το αντίστοιχο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Προβλέπεται δηλαδή ότι «κάθε ένοπλη εξωτερική επίθεση εναντίον ενός εκ των τριών κρατών θεωρείται επίθεση εναντίον όλων». Σε τέτοια περίπτωση, τα συμβαλλόμενα μέρη θα συνδράμουν το κράτος που δέχεται επίθεση μόλις αυτό υποβάλει σχετικό αίτημα. Οι τρεις χώρες επικαλούνται το άρθρο 51 της Χάρτας του ΟΗΕ, που κατοχυρώνει το «φυσικό δικαίωμα ατομικής και συλλογικής αυτοάμυνας».
Να σημειωθεί ότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, με εισβολές σε εδάφη ξένων χωρών, όπως η Κύπρος, όπου κατέχει το 1/3 του νησιού, η Συρία, το Ιράκ σε συγκεκριμένες περιοχές και με διάφορα προσχήματα. Το Πακιστάν είναι η πρώτη και η μόνη μέχρι σήμερα μουσουλμανική χώρα με πυρηνικά όπλα. Η Σαουδική Αραβία είναι η οικονομική και ενεργειακή υπερδύναμη των χωρών του Κόλπου, με τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Συμφωνία της Μέκκας ανοίγει τον δρόμο για τη συγκρότηση μηχανισμού μακροπρόθεσμης συνεργασίας σε πολλούς τομείς, όπως ο στρατηγικός σχεδιασμός, η ανάπτυξη κοινών στρατιωτικών δυνατοτήτων και επιχειρησιακής ετοιμότητας, η ενίσχυση της «αμυντικής αποτροπής» και η συνεργασία ανάμεσα σε πολεμικά βιομηχανικά μονοπώλια σε τομείς όπως η έρευνα και η ανάπτυξη κυρίως στρατιωτικής τεχνολογίας αιχμής (Τεχνητή Νοημοσύνη, αυτόματα στρατιωτικά οπλικά συστήματα κ.λ.π.).
Επιπλέον προβλέπονται η πραγματοποίηση κοινών στρατιωτικών γυμνασίων, η κοινή εκπαίδευση προσωπικού και η ανάπτυξη «κοινών επιχειρησιακών δογμάτων».
Στις 31 Αυγούστου οι υπουργοί Εξωτερικών, Άμυνας και οι επιτελάρχες Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, αποφασίζοντας στην πρώτη τριμερή σύνοδο να δημιουργήσουν την έδρα της συμμαχίας τους στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας και να αναλάβει καθήκοντα γενικού γραμματέα τριετούς θητείας πρώτα Πακιστανός αξιωματούχος.
Η νέα συμμαχία έρχεται να μπλέξει ακόμα περισσότερο το «κουβάρι» των ανταγωνισμών, καθώς οι τρεις χώρες έχουν δεσμούς με ανταγωνιστικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις: Η Τουρκία με ΗΠΑ, ΝΑΤΟ αλλά και Ρωσία, το Πακιστάν με τις ΗΠΑ αλλά και την Κίνα, ειδικά στον τομέα των εξοπλισμών, και η Σαουδική Αραβία και με τις ΗΠΑ και με την Κίνα.
Το τριμερές σχήμα επιχειρείται να διευρυνθεί και γι’ αυτό ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν μετέβη στο Ελ Αλαμέιν της Αιγύπτου μία βδομάδα μετά την υπογραφή της Συμφωνίας (13 – 14 Αυγούστου). Εκεί εξέφρασε ανοιχτά το τουρκικό ενδιαφέρον για συμμετοχή της Αιγύπτου στη Συμφωνία της Μέκκας, δεδομένου ότι το Κάιρο, που βρίσκεται σε φάση αναθέρμανσης των σχέσεών του με την Άγκυρα μετά από χρόνια διπλωματικής ψυχρότητας, ταυτόχρονα έχει στενές διπλωματικές, οικονομικές, ενεργειακές και εμπορικές σχέσεις με Ελλάδα και Κύπρο, ενώ διατηρεί σταθερούς άξονες συνεννόησης σε διάφορα επίπεδα και με το Ισραήλ, παρά τις «τριβές» για τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη.
